18 Μαΐ 2015

THE THRILL IS GONE, B.B. King is gone!

Του Δημήτρη Επικούρη

Αν και εκ των προτέρων γνωρίζω πως η μπλουζ μουσική και ίσως ο μεγαλύτερος σε διεθνές επίπεδο εκπρόσωπός της, ο Β.Β King που μας άφησε χρόνους πριν λίγες μέρες- δεν έχουν ιδιαίτερη ανταπόκριση στη χώρα του σκυλάδικου, της «Σούλας Μπούλας» και  της «Μπέτης Μπουρούς» όπου «για να παγώσουν τα βασανάκια» πρέπει κάποιος να ρίξει στο «κρύσταλλο» «παγάκια» γιατί ως άντρας «φερέγγυος» αφήνει κάποια «έγκυο» κλπ, είπα να γράψω δυο λόγια γι’ αυτόν τον πολύ μεγάλο καλλιτέχνη, για κάποιους λίγους που είτε γνωρίζουν είτε θέλουν να μάθουν μερικά πράγματα για την εξέλιξη της ΡΟΚ μουσικής μιας και το ΡΟΚ δεν θα υπήρχε εάν δεν υπήρχε το μπλουζ και οι άνθρωποί του όπως ο B.B King.

Ο Β.Β King γεννήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου του 1926 σε μία μικρή καλύβα χωμένη μέσα σε μια τεράστια φυτεία μπαμπακιού  λίγο έξω από το Beclair του Μισισιπή. Η μητέρα του ήταν η Nora Ella και ο πατέρας του ο Albert King (καμία σχέση με τον γνωστό γίγαντα του μπλουζ). Στα τέσσερά του, ο πατέρας του εγκατέλειψε τη μητέρα του και εκείνη, ανήμπορη να τον αναθρέψει μόνη της, μετακόμισε μαζί του  στη γιαγιά του, την Elnora Farr που έμενε σε στη μικρή πόλη Kilmichael του Μισισιπή. Δυστυχώς, έχασε τη μητέρα του στα προεφηβικά του χρόνια και μετά από πολύ λίγο έχασε και τη γιαγιά του. Ζούσε μόνος του σε μια πρωτόγονη καλύβα, μαζεύοντας μπαμπάκι για να βγάλει τα προς το ζην. Για τη μητέρα του είχε πει: «Νομίζω πως η μητέρα μου ήταν μια πολύ όμορφη γυναίκα. «Ήταν πολύ καλή μαζί μου. Νομίζω πως πέθανε όταν ήμουν 9,5 χρονών αλλά εάν είχε ζήσει, μάλλον δεν θα έπαιζα κιθάρα. Ήθελε να γίνω διάσημος αλλά σαν κάτι άλλο. Όχι σαν κιθαρίστας.»





Λίγα χρόνια μετά, ο πατέρας του, τον αναζήτησε, τον βρήκε και μαζί έφυγαν για την πόλη Ιντιανόλα, μια πόλη που ο B.B King θεωρούσε πάντοτε ιδιαίτερη πατρίδα του. Όταν ο καιρός ήταν κακός και δεν μπορούσε να δουλέψει στις φυτείες, έπρεπε να περπατήσει 10 μίλια για να πάει σε ένα μονοτάξιο σχολείο. Για την εργασία τους στις φυτείες του μπαμπακιού είχε πει:

«Ήμουν ένας κανονικός εργάτης από τα επτά μου χρόνια. Μάζευα μπαμπάκι και οδηγούσα τρακτέρ. Όλα τα παιδιά τότε θεωρούσαν πως αυτό που έκαναν ήταν το σωστό για να βοηθήσουν τις οικογένειές τους».

Ο Β.Β King ξεκίνησε να τραγουδάει γκόσπελ στη χορωδία της μικρής εκκλησίας του χωριού που διέμενε ενώ στα 12 του χρόνια, αγόρασε την πρώτη του κιθάρα για 15 δολάρια. «Ήμουν πάντοτε ένα παιδί του σπιτιού. Έκανα πάντα αυτό που έπρεπε να κάνω. Στην αρχή έβγαζα 15 δολάρια το μήνα και πίστευα πως έβγαζα καλά λεφτά. Έτσι αγόρασα και την πρώτη μου κιθάρα με τα δικά μου χρήματα.» (σε συνέντευξη το 2014).  

Μία άλλη πηγή μας αναφέρει πως την πρώτη του κιθάρα την έλαβε από τον μεγάλο του μπλουζ από τον Bukka White ο οποίος ήταν και συγγενής του (οι γιαγιά του Β.Β King ήταν αδερφή της μητέρας του Bukka White).

Μεγαλώνοντας, ο Β.Β King απέκτησε αρκετές εμπειρίες σε σχέση με τη βία και τον ρατσισμό. Σε μια συνέντευξή του το 2013 είχε πει πως είδε να σέρνουν έναν νεαρό άνδρα πάνω στο δρόμο και να τον πηγαίνουν σ’ ένα δικαστήριο στο Λέξινγκτον του Μισισιπή για να τον λυντσάρουν. «Θαρρώ πως αυτό με τρόμαξε πολύ γιατί σκέφτηκα ότι αυτό μπορεί να συμβεί και σε μένα».  

Στην πόλη Inverness του Μισισιπή γίνεται μέλος σε ένα δημοφιλές κουαρτέτο της πόλης (Famous St. John's Quartet) όπου παίζει κιθάρα και συμμετέχει σε παραστάσεις που δίνονται σε εκκλησίες της ευρύτερης περιοχής αλλά παράλληλα, κάνει και την παρθενική του εμφάνιση στα ερτζιανά, στον ραδιοφωνικό σταθμό WGRM στο Greenwood του Μισισιπή μαζί με το κουαρτέτο του.

Ο σταθμός WGRM ξεκίνησε να εκπέμπει ζωντανές παραστάσεις με γκόσπελ μουσική από τις αρχές του 1940 τις Κυριακές τα απογεύματα.

Στη δεκαετία του 1950, ο σταθμός αυτός φιλοξένησε τον πιανίστα Bobby Hines και τους μπλουζίστες  Matt Cockrell και L.C. (Lonnie the Cat Cation) που ηχογράφησαν αρκετά τραγούδια τους. Σήμερα  θεωρείται σαν ένα «μνημείο» για το μπλουζ μιας και συνέβαλε στην ανάπτυξη και τη διάδοση αυτής της μουσικής. Πέρασαν αρκετά χρόνια και ο Riley King μετακόμισε στο Μέμφις όπου απέκτησε το ψευδώνυμο “Beale Street Blues Boy” το οποίο και «μίκρυνε» σε B.B. King. Γύρω στο 1948 βρίσκεται δίπλα στον Sonny Boy Williamson και συμμετέχει στις εκπομπές του KWEM στο δυτικό Μέμφις. Σύντομα αποκτά το δικό του ακροατήριο που τον ακολουθεί σε ένα δεκάλεπτο αποκλειστικά δικό του πρόγραμμα στον θρυλικό πλέον ραδιοφωνικό σταθμό WDIA. Αυτό το δεκάλεπτο πρόγραμμα του δίνει πάρα πολύ μεγάλη δημοτικότητα και αμέσως επεκτείνει τη διάρκειά του.

Η μεγάλη επιρροή του B.B. King ήταν αναμφίβολα ο T-Bone Walker. Ο ίδιος μας εξομολογείται: «Ήταν η πρώτη ηλεκτρική κιθάρα που άκουσα και τρελάθηκα, χάνοντας κυριολεκτικά το μυαλό μου. Νομίζω πως είναι το πιο καθαρό παίξιμο σε κιθάρα που έχω ακούσει ποτέ. Τότε είπα στον εαυτό μου πως θα έπρεπε και εγώ να αποκτήσω μια κιθάρα για να παίζω ακόμα και αν χρειαζόταν να κλέψω μία».

H τεχνική που είχε αναπτύξει στο παίξιμο της κιθάρας (string bending, vibrato) τον έχει κατατάξει σαν έναν από τους μεγαλύτερους κιθαρίστες όλων των εποχών.

Το 1954 ηχογραφεί το «3 O’ Clock Blues» που φτάνει στην κορυφή της λίστας με τις επιτυχίες του R&B (Rhythm and Blues). Από το 1950 έως το 1970, ο B.B King ταξίδευε 300 μέρες το χρόνο και τις υπόλοιπες τις περνούσε ηχογραφώντας στο στούντιο. Το 1956, είχε παίξει σε 342 διαφορετικά μέρη. Μέχρι και το 1967, είχε ηχογραφήσει 30 δίσκους και 225 μικρούς δίσκους. Έως και το 1989, απουσίαζε από το σπίτι του 300 μέρες το χρόνο. Ο Charles Sawyer, σύμβουλος  του ομώνυμου μουσείου για τον B.B. King δηλώνει πως ο καλλιτέχνης δούλευε καθημερινά, κάθε μέρα του χρόνου, ασταμάτητα.

Η πρώτη του Ευρωπαϊκή περιοδεία έλαβε χώρα το 1968 ενώ το 1969 περιόδευσε σε 14 πόλεις μαζί με τους Rolling Stones. Το 1970 κερδίζει το 1ο του βραβείο Grammy με το τραγούδι «The Thrill is Gone».




Την ακριβώς επόμενη χρονιά, παρουσιάζει το συγκεκριμένο τραγούδι στην εκπομπή του Ed Sullivan και από τότε η φήμη του εκτοξεύτηκε.

Kατά τη διάρκεια της καριέρας του, ηχογράφησε, περιόδευσε και συνεργάστηκε με πολλούς μουσικούς και συγκροτήματα που ανήκαν σε άλλα μουσικά είδη. Για παράδειγμα, τo 1989 συμμετείχε σε περιοδείες των U2.




Στις αρχές της δεκαετίας του1980, ο Β.Β King δώρισε περίπου 8,000 ηχογραφήσεις κυρίως
33, 45 και 78 στροφών στο Πανεπιστήμιο του Μισισιπή δημιουργώντας  έτσι ένα τεράστιο αρχείο για τη  μουσική του μπλουζ, εξαιρετικά χρήσιμο για τους ερευνητές του συγκεκριμένου μουσικού είδους. Στην Ινδιανόλα, και συγκεκριμένα στην περιοχή που κάποτε μάζευε μπαμπάκι σαν εργάτης, δαπάνησε 10 εκ. δολλάρια για την κατασκευή του μουσείου που φέρει το όνομά του.

Ο B.B King σε σχέση με άλλους νέγρους καλλιτέχνες, δεν έπαιξε ποτέ το ρόλο του ασυμβίβαστου και του «ξεροκέφαλου».

Δεν περιόρισε τον εαυτό του και τη μουσική του μονάχα στο μαύρο ακροατήριο. Ήξερε πως για να φτάσει η μουσική του στα μεγάλα «λευκά» ακροατήρια, θα έπρεπε να κάνει, αρκετούς συμβιβασμούς (σε αντίθεση με πολλούς μαύρους καλλιτέχνες, που αδιαφορούσαν για το αν η μουσική τους θα άρεσε ή όχι στους λευκούς). 

«Τα πρώτα χρόνια της καριέρας μου, έκανα ότι μου ζητούσαν να κάνω. Σήμερα πια δεν το κάνω. Αν μου αρέσει κάτι προχωράω. Αν όχι, δεν προχωράω. Η συμβουλή μου στους νέους μουσικούς είναι πως πρέπει να κάνουν συμβιβασμούς. Σε ολόκληρο το σύμπαν οι άνθρωποι κάνουν συμβιβασμούς με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Μπορεί κάποιος να μην είναι σε θέση να κάνει ακριβώς αυτό που θέλει αλλά μπορεί τουλάχιστον να εξηγήσει πως αισθάνεται γι’ αυτό που του ζητούν να κάνει και οι περισσότεροι, μεταξύ αυτών και οι παραγωγοί, θα του δώσουν κάποιο περιθώριο. Θα δουλέψουν μαζί του αν τους πει: ‘Κοίτα, αυτό δεν μου αρέσει, δεν το αισθάνομαι έτσι, δεν θέλω να το κάνω. Μπορούμε να κάνουμε κάτι άλλο;’ Οι περισσότεροι θα καθίσουν να το συζητήσουν. Έτσι γίνεται.»

Ο B.B. King δημιούργησε ένα καινούργιο ύφος μπλουζ, το αστικό μπλουζ με ήρεμα φωνητικά, ευλύγιστη φρασεολογία που δεν συμπίπτει με σταθερό ρυθμό δίνοντας μία swing αίσθηση. Η κιθάρα ηχεί περισσότερο σαν τζαζ και λιγότερο σαν μπλουζ με τα σόλα βασισμένα στο γρήγορο παίξιμο μονής νότας κάτι που χαρακτήριζε άλλωστε και το παίξιμο του T-Bone Walker. Οι μπάντες του Β.Β King  ήταν μεγάλες, απαρτιζόμενες από οκτώ ή και εννιά μουσικούς χωρίς φυσαρμόνικα όπως το “downhome” ήχος του Σικάγο αλλά με αρκετά χάλκινα πνευστά περισσότερο «οικεία» στους λευκούς.

Όσο για το αγαπημένο του τραγούδι, προς έκπληξη πολλών, δεν ήταν κάποιο μπλουζ αλλά ένα πολύ διάσημο κομμάτι της κάντρυ τραγουδισμένο από τον Willie Nelson, το «Always On my Mind». Μάλιστα, επιθυμία του ήταν πάντα, να μπορέσει να το τραγουδήσει όπως ο Willie Nelson.

Τι ήταν όμως το μπλουζ για τον B.B King;

«Το μπλουζ ήταν σαν ένα προβληματικό παιδί που μπορεί να έχεις στην οικογένειά σου. Το αγαπούσες μεν πολύ αλλά αισθανόσουν λίγο άβολα να αφήνεις τον καθένα να το κοιτάζει. Δεν ήξερες πως θα το χαρακτηρίσουν οι άλλοι». Συνεχίζει όμως με το εξής: «Όσο οι άνθρωποι έχουν προβλήματα, το μπλουζ θα είναι ζωντανό.»

Κορυφαία επίσης υπήρξε και άλλη μία δήλωσή του για το μπλουζ: «While the civil rights movement was fighting for the respect of black people, I felt I was fighting for the respect of the blues.» (Όταν τα κινήματα για τα ανθρώπινα δικαιώματα μάχονταν για το σεβασμό στους μαύρους, εγώ μαχόμουν για το σεβασμό στο μπλουζ)

Μόνιμος σύντροφος του B.B. King ήταν η «Λουσίλ» (Lucille), η κιθάρα του. Πρόκειται για μια Gibson ES-335 που πήρε το όνομά της από τον B.B. King, λόγω ενός αναπάντεχου συμβάντος. Ήταν ο χειμώνας του 1949 και ο B.B. King έπαιζε σε ένα μπαρ στην πόλη Twin του Arkansas. Για να θερμανθεί ο χώρος, είχε χρησιμοποιηθεί ένα βαρέλι, γεμάτο μέχρι τη μέση με κηροζίνη κάτι που ήταν αρκετά συνηθισμένο την εποχή εκείνη σε αρκετούς χώρους διασκέδασης. Κατά τη διάρκεια της παράστασης, δύο άνδρες άρχισαν να τσακώνονται για τα μάτια μιας γυναίκας όταν ξαφνικά έριξαν στο πάτωμα το βαρέλι με την κηροζίνη που αμέσως σκόρπισε τη φωτιά σε όλο το χώρο. Αμέσως όλος ο κόσμος άρχισε να τρέχει προς τα έξω και μαζί του  ο  B.B. King. Όντως έξω, θυμήθηκε πως μέσα στο μπαρ είχε αφήσει τη κιθάρα του. Τότε ρισκάροντας τη ζωή του μπήκε μέσα  και την πήρε στα χέρια του σώζοντάς την κυριολεκτικά από τις φλόγες. Την επόμενη μέρα πληροφορήθηκε πως οι δύο άνδρες είχαν καεί και πως το όνομα της μορφονιάς που για χάρη της είχε γίνει όλος ο καβγάς ήταν «Λουσίλ». Έτσι, έδωσε αυτό το όνομα στη κιθάρα του και έγραψε ένα τραγούδι με το όνομα αυτό για να αφηγηθεί αυτό το περιστατικό που τόσο τον είχε συγκλονίσει. Το κομμάτι “Lucille” έχει συμπεριληφθεί στην ανθολογία του που περιέχει τραγούδια που ο ίδιος έχει γράψει από το 1962-1998. (David Ritz, “The Blues All Around Me”-The Autobiography of B.B King).

Ο B.B King, γνώριζε τον κόσμο πολύ καλά, όπως εξάλλου λέει και σ’ ένα του τραγούδι (Why I Sing The Blues).


Μία από τις κορυφαίες του φράσεις ήταν: « Όλοι οι άνθρωποι θέλουν να πάνε στον Παράδεισο, αλλά κανείς δεν θέλει να πάει πεθαίνοντας».

Σχετικά με την ανθρώπινη συμπεριφορά και την κακομεταχείριση ανθρώπου σε άνθρωπο, είχε πει: «Όταν οι άνθρωποι σε κακομεταχειρίζονται, τους αντιπαθείς για τις πράξεις τους και όχι για το ποιοι είναι. Μεγάλωσα σε μια κοινωνία χωρισμένη σε λευκούς και μαύρους. Όταν όμως έφυγα από εκεί, δεν αντιπαθούσαν κανέναν παρά μονάχα τους ανθρώπους που με είχαν κακομεταχειριστεί. Η αντιπάθειά μου όμως διαρκούσε όσο η κακομεταχείρισή τους».

Σε μία συνέντευξή του, τον Ιούνη του 2006, είπε πως υπάρχουν πολλοί μεγάλοι μουσικοί για να συνεχίσουν να διατηρούν τα μπλουζ ζωντανά και πως όταν θα πεθάνει, το μόνο που θα λείψει από τον κόσμο θα είναι το πρόσωπό του γιατί η μουσική τους θα συνεχίσει να υπάρχει.

Ο Β.Β King, είναι ο άνθρωπος που μετέφερε τη μουσική του μπλουζ από τους λασπόδρομους του Μισισιπή στα σαλόνια και στα προεδρικά μέγαρα, σε πολιτικά κόμματα και σε κυβερνήτες κρατών. ΟΙ ήχοι της κιθάρας του Β.Β King και η μοναδική του φωνή έγιναν αισθητές σε πολλούς. Από τον Μπάρακ Ομπάμα μέχρι και τον Πάπα Ιωάννη Παύλο ΙΙ. Γι’ αυτό μπορεί κανείς ή να τον επαινέσει που βοήθησε στην εξάπλωση του συγκεκριμένου μουσικού ιδιώματος ή να τον κατηγορήσει γιατί άπλωσε το μπλουζ σε χώρους και ανθρώπους αταίριαστους με την ιστορία και τις ρίζες αυτής της μουσικής. Εξαρτάται από το πώς αντιλαμβάνεται κανείς το συγκεκριμένο μουσικό ιδίωμα.

Πολύ πρόσφατα, ο Β.Β King ανακοίνωσε πως εισήλθε σε έναν ειδικό ξενώνα για άτομα που χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα στο Λας Βέγκας. Αυτό, δυστυχώς τερμάτισε τη φήμη του ακούραστου περιοδεύοντα καλλιτέχνη, ενός καλλιτέχνη που είχε κερδίσει 15 βραβεία Grammy ενώ το όνομά του φιγουράρει στο Rock and Roll Hall of Fame. Ακολούθησαν αρκετές επισκέψεις σε νοσοκομεία, μέχρι που την Πέμπτη,14 του Μάη, ο θρύλος Β.B King, μας αποχαιρέτησε.

O B.B King είχε κάνει 2 γάμους. Ο πρώτος με τη Martha Lee Denton από το 1946-1952 και ο δεύτερος με τη Sue Carol Hall από το 1958-1966. Τα «βιολογικά» του παιδιά μαζί με τα υιοθετημένα αριθμούν τα 15 και σύμφωνα με συγγενείς μόνο τα 11 είναι εν ζωή.

Δυστυχώς, ακούγεται πως δύο κόρες του καταθέτου αγωγή κατά του μάνατζερ του πατέρα τους, ισχυριζόμενες πως τον εκμεταλλεύτηκε, του έφαγε χρήματα και απέτρεπε τους φίλους του να τον επισκεφθούν (Eric Clapton, Carlos Santana, Jeff Beck κλπ). Συνήθως όμως έτσι γίνεται με τους κληρονόμους διάσημων και πλούσιων προσωπικοτήτων όπως ήταν ο Β.Β King.

Tι ήταν όμως ο B.B King πέρα από ένας τεράστιος μουσικός, τραγουδιστής και συνθέτης; Ήταν ένας πραγματικός game changer, ένας άνθρωπος που κατάφερνε πάντα να γυρνάει το παιχνίδι της ζωής με το μέρος του κατέχοντας καλά την τέχνη του συμβιβασμού, της διπλωματίας, των καλών τρόπων, της ηπιότητας και του μέτρου. Ήξερε δηλαδή να αλλάζει το παιχνίδι υπέρ του εξακολουθώντας όμως να παραμένει αξιαγάπητος.

Ήταν αδιαμφισβήτητα ένα σπάνιο είδος ανθρώπου που γύρισε τη ζωή του από rugs to riches (από τα κουρέλια στα πλούτη). Αυτό το αποδεικνύει εξάλλου και η απάντησή του στην ερώτηση γιατί αποφάσισε να ασχοληθεί με τα μπλουζ. Το παραθέτω στα Αγγλικά, όπως ακριβώς το διατύπωσε: “I am trying to get people to see that we are our brother’s keeper. Red, white, black, brown or yellow, rich or poor, we all have the blues.”

Πέθανε στον ύπνο του, όπως ακριβώς επιθυμούσε. Για την ακρίβεια, είχε δηλώσει πως όταν θα «έπεφτε», θα ήθελε ή να βρίσκεται στη σκηνή, ή στον ύπνο του ή κάνοντας έρωτα.


ΠΗΓΗ: Freeinquiry.gr

TRUK - Sun Castle Magic

Sun Castle Magic, το πέμπτο τραγούδι του άλμπουμ με τίτλο Truk της ομότιτλης Αμερικάνικης μπάντας. Κυκλοφόρησε το 1970. Ύφος τ...